تلاش برای پاک کردن حافظه تاریخی ایرانیان

۱۳ آبان ۱۳۸۸ • چاپ این مطلب چاپ این مطلب

جبهه همبستگی خلیج فارس: با اینکه چندی پیش سلیمی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی گفته بود: «با حذف پادشاهان از کتب تاریخی درسی موافق نیستیم و موضوع حذف پادشاهان از کتاب های تاریخ در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی پیگیری می شود»، اما در ادامه سیاست های دولت احمدی نژاد، دو روز پیش معاون پژوهشی وزیر آموزش و پرورش بر صحت شایعه ای که از چندی پیش مطرح بود، مهر تایید زد و با صراحت از تصمیم این وزارتخانه بر حذف سلسله های پادشاهی تاریخ ۲۵۰۰ ساله ایران، خبر داد: «شاه را حذف نکرد ه ایم بلکه سلسله شاهنشاهی را از تاریخ کشور حذف کرده ایم.»
به این ترتیب کودکان و نوجوانان سرزمین ایران که یکی از پنج کشور جهان با تاریخ تمدن بیش از هفت هزار سال است، با تالیف این کتاب های تاریخ جدید، از بخش اعظم پیشینه تاریخی خوب یا بد خود بی خبر می مانند و وسعت و آموخته های تاریخی آنها از وسعت تمدن های نوظهوری مانند آمریکا با ۴۰۰ سال قدمت، کمتر خواهد بود. به گزارش «فارس»، معاون پژوهشی وزیر آموزش و پرورش گفت: «در حال حاضر دانش آموزان تاریخ های مختلف از قبیل تاریخ تولد و مرگ پادشاهان و وقوع یک حادثه تاریخی را به خاطر می سپارند. به طور معمول ذهن دانش آموزان انباشته از عدد و رقم است در حالی که معتقدیم در آموزش تاریخ باید به چرایی آن پرداخته شود تا بتواند چراغ راه آینده ما و آینه ای از گذشتگان باشد. در تاریخ به عنوان آینه گذشتگان به نام شاهان نیز اشاره می شود ولی در کنار آنها مردم نباید غایب باشند بلکه باید حضور داشته باشند.» در واقع تلاش برای نقد منطقی عملکرد سلسله های شاهنشاهی و شاهان و شناساندن زشت و زیبای کارنامه آنان، جای خود را به حذف سلسله های شاهنشاهی داده است که به پاک کردن حافظه تاریخی ایرانیان منجر خواهد شد در این میان سوال این است که اگر تاریخ ۲۵۰۰ سال پادشاهی ایران از کتب تاریخ مدارس حذف شود، همین مسوولان در برابر این پرسش دانش آموزان که «پس اساساً مردم در سال ۵۷ علیه چه چیزی قیام کردند؟» چه پاسخی خواهند داد.
پیش از این و بعد از اینکه رئیس گروه مطالعات تاریخ وزارت آموزش و پرورش از آغاز تغییرات در کتاب های تاریخ مدارس برای حذف «تاریخ نگاری های نظامی و پادشاهان از کتاب های تاریخ مقاطع تحصیلی» خبر داده بود، مدیرکل برنامه ریزی و تالیف کتب درسی سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش از عدم حذف پادشاهان در کتاب های تاریخ درسی خبر داد. ذوعلم گفته بود: «پادشاهان و چهره های مهم در تاریخ ایران از کتاب های درسی حذف نمی شوند و تنها برخی از چهره های علمی به این کتاب ها اضافه خواهند شد.»
با وجود این اظهار نظر ذوعلم، به نظر می رسد در عمل تفکر همسو با دیدگاه معاون پژوهشی وزیر آموزش و پرورش است که سیاستگذاری را پیش می برد؛ تفکراتی که حامیان سرسختی – هر چند اندک- هم در این وزارتخانه دارد. یعقوب توکلی رئیس گروه مطالعات
این وزارتخانه نیز چندی پیش در تایید خبر حذف نام پادشاهان از کتب تاریخ درسی، گفته بود: «تغییرات در این کتب آغاز شده اما تغییرات تدریجی است و سال ها زمان می برد.» البته چگونگی این تغییرات بر اساس گفته های توکلی چندان مشخص نیست چون او به بیان همین چند جمله اکتفا کرد که «در این رویکرد پادشاهان و جنگجویانی نظیر چنگیزخان مغول یا سلطان محمدشاه و پادشاهان دیگری از این قبیل حذف و به جای آنان به چهره های تمدن سازی همچون خواجه نصیرطوسی، زکریای رازی، ابوعلی سینا و… پرداخته و توجه می شود.» اما نکته کلیدی و منطقی این تغییرات احتمالاً در این گفته رئیس گروه مطالعات تاریخ وزارت آموزش و پرورش خلاصه می شود که «رویکرد بیشتر به سمت تاریخ معاصر است و خواهان توجه ویژه در متون تاریخی به انقلاب اسلامی نیز هستیم.»
تغییرات جدید در تاریخ کشور با توجه به اینکه اغلب افراد جامعه اطلاعات محدود تاریخی خود را از کتاب های درسی دریافت می کنند، قابل تامل است، زیرا گره خوردن قسمت عظیمی از اتفاقات تاریخی ایران با نحوه حکمرانی خوب یا بد حاکمان و وضعیتی که آنان برای رعیت ها و مردمانشان ایجاد کرده اند، باعث شده جدا کردن نام و نشان آنها از تاریخ لطمه های جبران ناپذیری به درک صحیح افراد از تاریخ کشور وارد کند.
دکتر عبدالمجید ارفعی، باستان شناس و استاد مطالعات و تاریخ باستان، ضمن ابراز تاسف از وجود چنین تفکری در نظام آموزشی کشور ایران، به روزنامه «سرمایه» می گوید: «می توانیم همه چیز را کتمان کنیم اما تا چه وقت می توان بخش هایی از واقعیات انکارناپذیر تاریخ و تمدن ایرانی را کتمان کرد؟»
او ادامه می دهد: «نمی دانم وزارت آموزش و پرورش با این اقدام قصد اثبات چه چیزی یا هویت بخشیدن به چه چیز دیگری را دارد اما به نظر می رسد، این خواست فرهنگی و علمی نیست.»
او می گوید: «خوب است این را خطاب به مسوولان و تصمیم گیران وزارت آموزش و پرورش بگویم که جریانات سیاسی امروز هستند و فردا نیستند. در طول تاریخ بسیاری از حکومت ها خواسته اند، گذشته را به دلایل مختلف کتمان کنند اما به مرور زمان ناچار به تعدیل دیدگاه های افراطی خود شدند.»
اما جلال ستاری، اسطوره شناس برجسته از وجود چنین تفکر حذفی مانند ارفعی ابراز نگرانی می کند و در گفت وگو با «سرمایه» می گوید: «آیا وزارت آموزش و پرورش با حذف نام و سلسله پادشاهان ایرانی، می خواهد تفسیرهای تاریخی را از عرصه فرهنگ ایران پاک کند؟ زیرا آنچه مهم است نام پادشاهان و سال های تولد و مرگ آنان نیست، بلکه آنچه مهم است، تفسیرهایی است که می توان بر حوادث تاریخی پادشاهان داشت.» او می افزاید: «من به عنوان کسی که سال هاست قصد دارد فرهنگ را بشناسد می گویم حذف یک بخش از فرهنگ، کارساز نیست.»
پیش از این دکتر علی بیگدلی، استاد تاریخ دانشگاه شهید بهشتی نیز با اشاره به اینکه «تاریخ ایران اساساً تاریخ جنگ پادشاهان است»، در گفت وگو با «همشهری» گفته بود: «بسیاری از بزرگان اندیشه ساز تاریخ ما مانند ابوعلی سینا و فردوسی در خدمت پادشاهان بوده اند. مثلاً ابوریحان بیرونی، این چهره برجسته ایران زمین نقشه حمله هولاکوخان به عراق و الموت را طراحی و اجرا کرد. پادشاهان، خوب یا بد، سبب ساز رشد و بالیدن چهره های اندیشه ساز تمدن ایران زمین بوده اند و حذف آنها نشانه ناآگاهی و عدم شناخت از تاریخ است.»
خسرو معتضد، کارشناس مسائل تاریخی کشور نیز در واکنش منفی به حذف پادشاهان از کتاب های تاریخ مدارس عنوان کرده بود: «حذف پادشاهان از کتاب های درسی یک نظر ناپخته ای است که از سوی افراد ناآگاه و کم سواد داده شده، مگر می شود طی طرحی نام پادشاهان را از این مملکت حذف کرد؟ برخی آدم های بی اطلاع برای شیرین زبانی در یک جلسه این نظر ناپخته را می دهند. حتی یک ورق از تاریخ ایران هم نباید حذف شود. درس تاریخ مرده ترین درس ایران شده و علت آن هم نظریاتی است که اینگونه افراد داده اند؛ انسان از شکست های پیش آمده در تاریخ باید درس بگیرد و اگر افرادی مانند سلطان محمد خوارزمشاه باعث شکست های بسیار در ایران شده اند و انسان های ابلهی بوده اند، ما باید به جای حذف آنها از اقدامات آنها عبرت بگیریم.»

منبع: سرمایه-شکوفه آذر

برچسب‌ها:

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.