گزارشی از وضعیت تپه آریایی ها در استان اصفهان
۱۳ آبان ۱۳۸۸ •
چاپ این مطلب
جبهه همبستگی خلیج فارس: برهها و گوسفندها موازی نهری که از وسط آبادی میگذرد، حرکت میکنند و گاهی دور از چشم سگی که نگهبان آنهاست، توقف میکنند و آب میخورند. مردی از درخت گردو بالا رفته است و با چوبدستیاش گردوها را میریزد. آن سوتر، زنان در باغ مشغول انگورچینی هستند؛ اما رونق انگور امسال آبادی مانند سالهای گذشته نیست.
در روستای رحمتآباد خوانسار میتوان نفس کشید، صدای آب را شنید، طراوت را به روح بخشید، چشمها را شست و زندگی را جور دیگر دید.
زندگی کردن در شهر، گذشت ثانیهها و لحظهها را از یاد میبرد، بهطوری که فراموش کردهایم، باید اندکی هم زندگی کنیم؛ اما در روستاها اینگونه نیست، شاید دیگر از جمعیت شهر و تلاش، تکاپو و شور خبری نباشد، اما روح یک زندگی صمیمی در روستاها جاری و ساری است.
در سالهای اخیر، با رشد شهرنشینی شاهد خالی شدن روستاها از سکونت مردم هستیم و بهنظر میرسد، نسل جوان زندگی در شهر و دود و ترافیک را بر نفس کشیدن در دشتهای سرسبز یا شنیدن صدای نهر آب ترجیح میدهد، بویژه در دوسال اخیر که خشکسالی، کشاورزی و باغداری را از رونق انداخته است و بسیاری از مردم روستاها به شهرهای اطراف مهاجرت کردهاند.
روستای رحمتآباد در ۳۰ کیلومتری خوانسار نیز از چنین شرایطی برخوردار است. روستایی که زمانی بیش از سههزار نفر جمعیت داشت، اما اکنون با تمام صفا و صمیمیتاش کمتر از ۶۰۰ نفر در آن زندگی میکنند.
این روستا در ۱۲۰ کیلومتری شهر اصفهان واقع شده و بهلحاظ گردشگری بهدلیل وجود یک تپهی باستانی و آتشکدهای که شاید سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان از اهمیت آنها باخبر نباشد، درخور توجه است.
به گفتهی مردم روستای رحمتآباد، تپهی آریاییها در این روستا، قدمت بسیاری دارد و محل سکونت مردم در قرن دوم هجری قمری بوده است.
از تپه بالا میرویم. بهنظر میرسد، به آپارتمانی چندطبقه وارد شدهایم که زلزله فقط درهای آن را باقی گذاشته است. در هر طبقه، تونلهایی شبیه غار وجود دارند. البته با گذشت زمان، پایههای این تپه در حال ریختن است.
یکی از اعضای شورای اسلامی شهر خوانسار با اشاره به وضعیت نابسامان این تپهی تاریخی و اینکه داستان تپهی آریاییها نسلبهنسل و زبانبهزبان گشته است، گفت: با وجود درخواستهای پیدرپی ساکنان روستای رحمتآباد، تاکنون حتا یک کارشناس یا باستانشناس از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان به دیدن این تپه نیامده است.
کیومرث خامهای در گفتوگو با خبرنگار ایسنا طول این تپه را ۵۰۰ متر دانست و بیان کرد: در سالهای اخیر، برخی مردم به تصور اینکه در این تپه بهدلیل ارزش باستانیاش میتوان گنج پیدا کرد، شبانه به حفاری در آن پرداخته و موجب تخریب بخشهایی از این اثر تاریخی شدهاند.
وی اظهار داشت: اگر این تپه استحکامبخشی نشود، امکان ریزش آن و در خطر بودن جان مردم روستای رحمتآباد وجود دارد.
این عضو شورای شهر خوانسار با بیان اینکه رحمتآباد یکی از بهترین روستاهای خوانسار است، افزود: مسؤولان استان اصفهان میتوانند با ایجاد زیرساختهای گردشگری در این روستا و اهمیت دادن به آثار تاریخی، به آن بهعنوان یک قطب گردشگری رسیدگی کنند.
در تونلهای این تپه که قدم میزنیم، در میان زبالههای بسیاری که تپه را به مخروبهای شبیه کردهاند، سفالهایی را مییابیم که تشخیص دورهی تاریخی آنها به بررسی باستانشناسی نیاز دارد. البته ساکنان روستای رحمتآباد قدمت این سفالها را دورهی ساسانی میدانند و آنچه موجب نگرانی آنها شده، بیتوجهی سازمان میراث فرهنگی به این تپه است، چراکه بیشتر قسمتهای این تپهی تاریخی ریختهاند و ترکها قسمتهای دیگر را تهدید میکنند.
در همین رابطه، یک اصفهانشناس گفت: تعداد روستاهای اطراف اصفهان که میتوان بهدلیل وجود آثار تاریخی از آنها بهعنوان محل گردشگری استفاده کرد، بسیار زیاد است؛ اما موضوع اصلی، خالی شدن این روستاها از جوانان و نیروهای کارآمد است.
سعید شکوهی در گفتوگو با خبرنگار ایسنا اظهار داشت: امروزه، دیگر در روستاها فقط بحث تأمین آب برای کشاورزی، برق، گاز و … مطرح نیست، بلکه باید با ارائهی امکانات مناسب تلاش کرد تا این مناطق از وجود نیروی انسانی خالی نشوند.
وی ادامه داد: روستای رحمتآباد بهلحاظ زیستمحیطی و وجود آثار تاریخی اهمیت دارد و بیتوجهی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان برای یک بازدید ساده، بررسی قدمت تپهی آریاییها و ثبت آن، به میراث فرهنگی استان اصفهان آسیب میزند.
شکوهی اضافه کرد: روستای رحمتآباد بهدلیل فاصلهی نزدیکی که با خوانسار دارد، گردشگرانی را که اردیبهشتماه هر سال به تماشای گلستان کوه و لالههای واژگون میروند، میتواند جذب کند.
برخلاف درخواستهای ساکنان روستای رحمتآباد از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان مبنی بر ثبت تپهی آریاییها در فهرست آثار ملی و حفاظت از آن، تاکنون این امر انجام نشده است. شاید اگر کلوخی از این تپه در کشور دیگری بود، آن را در حفاظی شیشهیی نگه میداشتند.
منبع: ایسنا-زهرا محمدی



